Türkiye coğrafi konumu açısından Asya ile Avrupa arasında köprü gibidir.Türkiye coğrafyasında doğu ve batı kültürünün etkilerini ve motiflerini bulabiliriz.Yani Türk kültürü aslında doğu ve batının harmanıdır.Dolayısıyla bu coğrafi konumdan doğan kültür mozaiği Türk tiyatrosunda da kendini göstermiştir.
Orta Asyadan ve doğudan gelen gelenek tiyatrosu biçimi yani metinsiz doğaçlamaya dayalı göstermeci biçim tiyatro ile batı kökenli olarak sayabileceğimiz metinli klasik tiyaro, Türk coğrafyasında harmanlanarak günümüzde türk tiyatrsonu teşkil etmiştir. Aslında bizim kendi öz tiyatromuz gelenek tiyarosudur.Gelenek tiyatrosunun örnekleri olarak;Karagöz,Meddah,Orta Oyunu ve Kukla sayılabilir.Gelenek tiyatrosunun atası Karagöz olarak bilinir.Karagöz deriden yapılma tasvirlerin perdeye yansıtılmasıyla oynanan bir gölge oyunudur.Orta oyunu Karagözün perdeden sahneye inmiş şeklidir.Meddah ise tek kişilik bir anlatı ve dinleti sanatıdır.Gelenek tiyatromuz epik bir anlatım biçimi ihtiva eder.Eğlendirmeye ve güldürüye dayalıdır.Gelenek tiyatromuzda dramatik yapı yoktur.
Batı kökenli metinli tiyatro da ise benzetmeci klasik bir anlatım biçimi vardır.Olay örgüleri ve mevcut dramatik yapı doğaçlamaya dayanmayan tiyatral bir gerçeklik ile ele alınır.Seyirci olay örgüsüne kendisini kaptırır ve oyun esnasında sanki başka bir dünyaya göç eder.Dekor ve kostümde de gerçekçilik ön plandadır.Oysa gelenek tiyatromuzda seyirci sahnede olan bitenin bir oyun olduğunun farkındadır ve eğlenmeye gülmeye odaklıdır.
Sonuç olarak şu anda Türk tiyatrosunda bu anlattığımız klasik ve gelenek tiyatronun harmanlanmış şeklini görüyoruz.Şehir ve devlet tiyatrsosunda bunun örneklerine sıkça rastlayabiliriz.Çok çeşitli kültürlerin hayat sürdüğü ülkemizde bu kaçınılmaz bir sonuçtur.Türk tiyatrosunda gelenek oyunlar ve klasik oyunlar her zaman olacaktır.Ve dediğimiz gibi bu iki ana türün karışımı da Türk tiyatrosunu teşlik edecektir ve etmiştir.


SELÇUK BONCUKÇU